Archief: Lezingen

Akrotiri
10 oktober 2017

Diana de Wild

Akrotiri is een klein dorpje op Thera, één van de Cycladische eilanden in de Egeïsche Zee. Het is geen gewoon eiland: Thera is een vulkaan. De uitbarsting van de vulkaan van Thera in de Bronstijd behoort tot de grootste uitbarstingen die de mensheid de afgelopen paar millennia heeft meegemaakt. De uitbarsting zorgde voor een indrukwekkende, met zeewater gevulde krater, die het eiland tot het mooiste eiland van Griekenland maakt en waar hordes toeristen op af komen. Maar dat was niet het enige: de witte puimsteen van de vulkaan bedekte de Bronstijddorpjes op het eiland en zorgde op deze wijze voor de goede conservering van de resten uit de Bronstijd. Het bekendste en waarschijnlijk ook grootste Bronstijddorp van Thera is Akrotiri, vernoemd naar een nabijgelegen modern dorp iets ten noorden van de opgraving. De opgravers hadden hier het geluk dat de zestig meter dikke puimsteenlaag hier door erosie behoorlijk weggesleten was.

De datering van deze uitbarsting levert al decennia grote hoofdbrekens op: de natuurwetenschappelijke datering komt niet overeen met wat archeologen op basis van kruisdatering met Egyptische voorwerpen dachten. Hoe is dit verschil op te lossen? Daar is nog steeds geen definitief oordeel over.


De Power-vrouwen van Amarna
12 september 2017

Dr. Jacobus van Dijk

Vrouwen speelden een belangrijke rol aan het hof van koning Achnaton in Amarna. Zijn moeder Teje had als weduwe van Achnaton’s vader haar eigen paleis in Amarna. Natuurlijk resideerde daar ook de beroemde koningin Nefertiti, over wier achtergrond vrijwel niets bekend is, en een andere koningin, Kiya, die misschien de moeder van de latere koning Toetanchamon was. Bij Nefertiti had Achnaton zes dochters, van wie er in elk geval twee een belangrijke rol speelden in de verwikkelingen rond de troonsopvolging na Achnaton’s dood. Maar er waren ook voedsters en kinderjuffrouwen, zoals Nefertiti’s voedster Tiye, een tante van Achnaton. In de lezing zullen al deze hooggeplaatste dames de revu passeren. Wat weten wij van hun positie aan het hof en van hun onderlinge verhoudingen? Is het waar dat Achnaton twee van zijn eigen dochters huwde en zelfs kinderen bij hen had? En wie is de mysterieuze daxamunzu die na de dood van haar echtgenoot een Hettitische prins wilde trouwen om hem koning van Egypte te maken?

Mehendag 2017
24 juni 2017

Gastspreker was dr. Willem van Haarlem van het Allard Pierson Museum te Amsterdam met een lezing getiteld: De archeologische site van Hierakonpolis.

Al meer dan 100 jaar wordt er gegraven in Hierakonpolis, halverwege Luxor en Aswan. De site bestaat uit een nederzettingsheuvel  in het vruchtbare land, bewoond gebleven tot in de Late Tijd, en vroege nederzettingsresten en begraafplaatsen aan de rand van de woestijn. Samen met Abydos behoorde Hierakonpolis tot het kerngebied in Boven-Egypte, van waaruit de vroegste staatsvorming zich heeft voltrokken. Het beroemde Narmerpalet, hier vandaan afkomstig, getuigt daarvan.

Jan Koek zal dit keer de betekenis van de struisvogel in het oude Egypte als onderwerp nemen.


The Egyptian Collection of the National Museum of Fine Arts in Havana (Cuba)
16 mei 2017

Irene Morfini MA

The collection of the National Museum of Fine Arts in Havana is considered the most important in South America. It includes more than 100 pieces, among them splendid reliefs of the New Kingdom, statues of gods, amulets, funerary stelae, ushabtis, canopic jars, a Book of the Dead of the XXI Dynasty and the sarcophagus of Tashebet of the XXII Dynasty, donated to Cuba in 1974 by Egyptian government for the help received in saving the temples of Nubia.
The publication of this catalogue is the result of a cooperation project with the Museum of Fine Arts of Havana, and has received the generous support from Mehen and from the Government of the Canary Islands. The lecture will illustrate the various phases of work in Cuba until the realization of the catalogue, focusing on the most significant pieces of the collection.


Naunachte
18 april 2017

Dr. Koen Donker van Heel

Naunachte trouwde op 12-jarige leeftijd met de 54-jarige Kenherchepesjef, schrijver in Deir el Medina. Tijdens haar tweede huwelijk met de werkman Cha-em-noen baarde zij acht kinderen. Op latere leeftijd liet zij door de schrijver Amonnacht een testament opmaken waarin zij vier kinderen onterft, omdat zij zich niet om hun moeder bekommerden. Het testament bevindt zich tegenwoordig in Oxford, Ashmolean Museum. Koen Donker van Heel zal uitgebreid ingaan op deze familieverwikkelingen.


Hatsjepsoet en haar tempel te Deir el Bahri
15 maart 2017

Jan Koek

Het bekendste bouwwerk tijdens de regering van de vrouwelijke farao Hatsjepsoet is ongetwijfeld de tempel Deir el Bahri. De oorspronkelijke naam van deze tempel is “djeser-djeseroe” (heilige der heiligen) en was bedoeld om te dienen als cultusplaats die haar het eeuwige leven na haar dood zou verzekeren. Het is daarom niet verrassend dat de tempel uitingen van de politieke agenda van Hatsjepsoet bevat. De verering van Hatsjepsoet in de tempel van Deir el Bahri en het gehele architectonische ontwerp was bedoeld om haar positie tegenover die van Djehoetimes III, de wettige heerser van Egypte, te rechtvaardigen en te handhaven. De tempel als geheel benadrukt de goddelijkheid van Hatsjepsoet en de goddelijkheid van haar koningschap. Deze lezing zal op deze aspecten ingaan en de geheimen van deze tempel onthullen.


De Zeevolkeren: Het einde van de Bronstijd
15 februari 2017

Diana de Wild

Rond 1300 v.Chr. waren de grote culturen van het Middellandse Zeegebied en het Nabije Oosten zoals de Egyptenaren, de Hettieten, de Assyriërs en de Bronstijd Grieken op hun hoogtepunt. Niet alleen ontwierpen ze grootse bouwwerken en maakten prachtige kunst, er waren ook vele onderlinge contacten in de vorm van diplomatie en handel (en natuurlijk zo nu en dan een oorlog).

Twee honderd jaar later is er weinig van deze bloeitijd over: de machtige rijken van de Hettieten en de Bronstijd Grieken zijn zo goed als verdwenen, Egypte is veel minder machtig. Alleen de Assyriërs hebben het einde van deze bloeiperiode overleefd.
Lang is gedacht dat de oorzaak van deze turbulente periode duidelijk was: Egyptische farao’s noemen in hun teksten Zeevolkeren, die de Delta proberen binnen te dringen. Deze verklaring voldoet volgens de meeste geleerden echter niet meer. Niet alle verwoestingen kunnen aan de Zeevolkeren toegeschreven worden: de hoofdstad van de Hettieten ligt bijvoorbeeld ver van zee af. Daarnaast is het de vraag of de Zeevolkeren oorzaak of gevolg van de instorting van de rijken uit de Bronstijd zijn.

Geleerden proberen nu andere oorzaken te vinden: klimaat, interne onrust of het instorten van het systeem. Daar is men echter nog niet uit. De vele theorieën over het einde van de Bronstijd zullen tijdens de lezing besproken worden.


Kunst & Kitsch
11 januari 2017

Dr. Lara Weiss

Nog altijd doet het oude Egypte ons versteld staan vanwege de mooie kunstvoorwerpen die er duizenden jaren geleden werden gemaakt. Blijkbaar appelleren ze aan een soort tijdloos gevoel voor schoonheid en esthetiek. De oude en waardevolle voorwerpen zijn daarom in trek bij vele verzamelaars, of het nu om echte antiquiteiten gaat of om replica’s. De lezing Kunst & kitsch geeft u inzicht in het herkennen van authentieke Egyptische kunst en vertelt over de kunsthandel en de bijbehorende ethische overwegingen.


Teje: De grote koninklijke echtgenote
28 december 2016

Jan Koek

Teje was de hoofdgemalin van farao Amonhotep III en een van de weinige koninklijke echtgenotes in het oude Egypte die uit de schaduw trad van haar man. Zo zijn er de huwelijksscarabeeën die het huwelijk tussen beiden aankondigen, wordt Teje soms even groot afgebeeld als Amonhotep III en correspondeerde zij zelfstandig met de vorsten in de buurlanden na de dood van haar echtgenoot. In Koesj liet Amonhotep III voor zichzelf, maar ook voor Teje een tempel bouwen, namelijk in Soleb en Sedeinga. Kortom zij was een machtige dame waarover veel te vertellen valt.


Wedergeboorte uit het water: Schepping volgens het Boek van de Fajoem
23 november 2016

Jan Koek

In het “Boek van de Fajoem” worden meerdere mythologische voorstellingen van de oude Egyptenaren op basis van het bijzondere landschap van de Fajoem aan elkaar geknoopt en verbonden met een ritueel ter vernieuwing van het koningschap. Hoewel het “Boek van de Fajoem” uit de Romeinse Keizertijd stamt is het een van de meest fascinerende teksten uit het oude Egypte.


Het oudste vredesverdrag ter wereld
20 september 2016

Jan Koek

16 jaar na de slag bij Kadesj sloten Ramses II, farao van Egypte, en Hattoesilis III, koning van de Hettieten, een vredesverdrag met als doel oprechte vrede en broederschap tussen beide rijken. In deze lezing zal eerst kort de veldslag tussen de Egyptenaren en de Hettieten bij Kadesj, in het huidige Syrië, worden behandeld. Vervolgens zullen de belangrijkste bepalingen van het vredesverdag worden doorgenomen. Bijzonder is dat van het verdrag zowel de Egyptische versie als de Hettietische versie voor een groot deel bewaard zijn gebleven. De inhoud is verrassend modern.


Min Project: The Canarian-Tuscan Archaeological Mission in Luxor
12 april 2016

Irene Morfini MA

The results of the first two seasons of study and work in the tombs of Min and Kampp-327- are presented, mainly focusing on the architectural features of both funerary complexes and the connection between them. Min’s tomb decoration is analyzed, as well as particular aspects of its architecture. Tomb -Kampp 327- concealed not only a tunnel in one of its walls that led to the discovery of a new tomb, owned by May, but also a complex and unique structure: a tomb that seems to evoke the legendary Tomb of Osiris, containing elements that we can find in the monumental tombs of the Late Period present in the Asasif area.