Frankrijk

Zie ook: Kleine en middelgrote collecties

Musée Calvet
65, rue Joseph Vernet
84000 Avignon (Provence-Alpes-Côte d’Azur)
Website

In 2011 is de Egyptische afdeling heropend met een grote tentoonstelling (de Egyptische collectie is dus niet langer ondergebracht in het Musée Lapidaire).
• Hoogtepunten uit het Middenrijk zijn een basalten kop van een vizier, een ex-voto van de familie van Jaï, een stèle van Sokar-hotep en een vrouwenkop.
• Het Nieuwe Rijk is vertegenwoordigd door een kubusbeeld van generaal Hori, een knielende man met stèle voor zich, grafstèle van Ptahmose (hogepriester van Ptah), reliëf met een deel van het Boek van de Hemelkoe en een krukje.
• Uit latere tijden stammen de mummiekist van Anch-pa-ir-dis, een sjabtikistje met sjabti’s, een gerestaureerd en bijgeschilderd dodenbeeldje, een canopenvaas van Iahmes, een offertafel, bronzen beeldjes van Osiris, Isis, Harpocrates, Sokar met valkenkop, de Apisstier en Isis Fortuna.

Musée des Beaux-Arts
1 Place de la Révolution
25000 Besançon (Franche-Comté)
Website

Rond de 100 voorwerpen werden tentoongesteld:
• De gehavende kop van een koningsbeeld (Senwosret III), viziersbeeld uit de tijd van Djehoetimes III, granieten beeld van Montoe-em-hat met hagedis en een andere man (25e dynastie), beschilderd houten beeld van een godin, beschilderd en verguld Osirisbeeld met offerformule, godenbeeldjes, beeldhouwersmodel van een koning (Late Tijd), stukken reliëf met hiërogliefen.
• Mummies en mummiekisten van Seramon (koninklijk schrijver in de 21e dynastie) en Anch-pa-chered (tekenaar, ca. 600 v.Chr.), kop van een mummiekist, deel van een stèle, grafkegel, canopenvazen, amuletten en sjabti’s. Van Seramon zijn uit het Louvre te leen een kleurig Osirisbeeld en een papyrus.
• Vazen en schalen, cosmeticaflesje, parfumbrander, olielampjes, hoofdsteun, een koperen grendel met leeuwenkop.
Catalogus uit 1991. Tentoonstellingscatalogus 2008 Mummies en amuletten.

WEGENS RENOVATIE GESLOTEN TOT VOORJAAR 2018. Wisseltentoonstellingen staan in het Centrum Nelson Mandela, 13 avenue de l’Île-de-France, en in L’Espace, CS 22033.

Musée Boulogne-sur-Mer
1 Rue Bernet
62200 Boulogne-sur-mer (Nord-Pas-de-Calais)
Website

In 2013 heropende het Musée-château als het Musée Boulogne-sur-Mer na een herschikking van de collecties. 150 grafvoorwerpen uit vooral de Late en Ptolemaeïsche tijd schonk Auguste Mariette (een van de eerste grote egyptologen, die in Boulogne is geboren): een mummiekist uit de 21e dynastie, canopenvazen, sjabti’s en amuletten (djedpijlers, Isisknopen, valk, schorpioen, Sechmet, Taweret). Te zien zijn o.a. een fraaie halskraag met borstsieraad op textiel met een scarabee, de reconstructie van een Ouderijks grafschildering met de ganzen van Meidoem, een houten valk en het hoofd van een mummie. De mummiekist van Nehem-si-Montoe (6e eeuw v.Chr.) is in 2009 gerestaureerd. Naast Lille is dit het enige museum in de regio Nord-Pas-de-Calais dat een Egyptische collectie tentoonstelt.

Musée de la Castre
Place de la Castre, Le Suquet
06400 Cannes (Provence-Alpes-Côte d’Azur)
Website

Twee zaaltjes met o.a.:
• Godenbeeldjes (Amon, Apisstier, Bastet, Djehoeti/Thot, Harpocrates, Horusvalk, zogende Isis, Nefertem, Onoeris, Osiris, Ptah, Selket, kat, staande leeuw die opzij kijkt, ichneumon).
• Koning met hemhem-kroon, een koning uit de Late Tijd, vrouwelijke gevangene, kalkstenen vrouwenbeeldje (Oude Rijk), beschilderd houten beeld van man (begin 12e dynastie) en van vrouw (Middenrijk), stèle van Ni-ja (opzichter van de koninklijke smeden, Ramessidentijd).
• Sarcofaag van Amonpriester Imenhetep (Derde Tussentijd), sjabti’s, 2 canopenvazen.
• Vazen uit predynastieke tijd, Oude, Midden- en Nieuwe Rijk; sistrum, schminklepel en een gewichtje.

Catalogus uit 1984.

Musée d’Histoire Naturelle et d’Ethnographie de Colmar
11 rue Turenne
68000 Colmar (Elzas)
Website

• In de Egyptische zaal liggen drie mummies in hun mummiekist: uit de 22e dynastie (in een kartonnagekist), uit de Ptolemaeïsche Tijd (van Ta-cheret-min uit Achmim) en uit de 26e dynastie. Deze laatste, met een verguld masker, staat op naam van de priester Panehesi (ca. 610 v.Chr.), maar daarin werd de mummie gevonden van een jonge vrouw, Nesi-chonsoe-pa-chered, uit de 21e dynastie. Zij werd in 1965 geïdentificeerd dankzij een hartscarabee en twee papyri bij de mummie. Verder zijn te zien sjabti’s, amuletten, 37 spreuken uit het dodenboek van Pa-di-imen-neb-nesoet-taoei, papyri en enkele dierenmummies.
• De Koptische zaal bevat textiel uit graven in Antinoë, daterend van de 4e tot de 9e eeuw. Enkele stukken zijn gerestaureerd.

Catalogus uit 2007.

Musée des Beaux-Arts
Palais des Ducs et des Etats de Bourgogne
21000 Dijon (Bourgondië)
Website

• 320 voorwerpen, vooral uit de opgravingen van Albert Gayet in Antinoöpolis (Midden-Egypte) tussen 1896-1911. Met elf mummieportretten en mummiemaskers. Ook een kattenmummie, mummiekisten (Late Tijd), 23 sjabti’s, een kralennet en canopenvazen.
• Uit de opgravingen van Chassinat Palanque in Assioet: stok, schild, sarcofaag uit het Middenrijk, 2 albasten vaasjes uit het Middenrijk.
• Beeld van Meri (18e dynastie), granieten koningsbeeld, houten beeldje uit Eerste Tussentijd of Middenrijk, houten beelden van dubbele veer (met zonneschijf) en houten horens (deel van beelden).
• Stèle met offerformule (25e dynastie), stèle met offerscène van Meket uit Middenrijk, kalkstenen stèle met offertafel en zittende man, houten stèle van man die Ra-Horachti vereert.
• Godenbeeldjes (Anoebis, Apisstier, Djehoeti/Thot, Hathor, Horusvalk, zogende Isis, Osiris, Ptah, Ptah-Pateke, Sechmet, Sjoe, Taweret) en amuletten (wedjat-oog, ib-hart, djedzuil, vinger, hoofdsteun).
• 452 stuks Koptisch textiel (in depot; aparte catalogus 1985).

Catalogus 1985.

Musée Champollion – Les Écritures du Monde
Place Champollion
46100 Figeac (Midi-Pyrénées)
Website

Het museum in het geboortehuis van Jean-François Champollion werd in 2007 uitgebreid en gemoderniseerd. Twee van de acht zalen tonen het werk van de ontcijferaar van de hiërogliefen, het begin van de egyptologie en 300 Egyptische voorwerpen. Hoogtepunten zijn:
* de mummie van een man uit de Ptolemaeïsche tijd, getoond samen met grafvoorwerpen.
* bronzen beeldje van de godin Wadjet uit de Late Tijd.
* dodenboek van mevrouw Neferioe (Ptolemaeïsche tijd).
* deksel van de mummiekist van Djed-chonsoe-ioe-ef-anch (Thebaans priester in de 22e dynastie).
* de eerste druk van Panthéon Egyptien uit 1823-1825, het eerste boek dat Champollion schreef na zijn ontcijfering van de hiërogliefen.
* modelboot uit het Middenrijk, met de overledene in een wit kleed op het achterdek.

Catalogus van het museum uit 2010, van de Egyptische collectie uit 1986.

Musée de Grenoble
5, Place de Lavalette
38000 Grenoble (Rhône-Alpes)
Website

(Voorheen Musée de Peinture et de Sculpture)

Op vier na de grootste Franse collectie (na het Louvre, Marseille, Lyon en Dijon) met 300 tentoongestelde voorwerpen in twee zalen. Hoogtepunten:
• tempelreliëfs uit o.a. het Nieuwe Rijk (Djehoetimes III), stèles van o.a. de vizier Weser en de Koebanstèle van Ramses II (foto).
• mummiekisten vanaf de 21e dynastie, o.a. van Psamtik.
• grafgiften en voorwerpen uit het dagelijks leven: sjabti’s, amuletten, vazen.
• sinds 2010 is de mummie van de ‘profetes van Antinoë’ weer te zien, samen met voorwerpen uit haar graf uit de Koptische tijd (6e eeuw na Chr.): een luit, een paar bronzen sandalen en twee glazen flesjes.

Musée de Tessé
2, avenue de Paderborn
72000 Le Mans (Pays de la Loire)
Website

Een mooie collectie met 130 tentoongestelde voorwerpen.
• De nagebouwde graven van Nefertari en Sennefer.
• Een sarcofaagzaal met 3 mummiekisten, een mummieplank en de mummie van een Amondanseres, inclusief haar beschilderde kartonnages.
• 11 vitrines over het dagelijks leven, het schrift, grafgiften en de goden. Daaronder stèles uit het Middenrijk en de 17e en 19e dynastie, een begrafenisbark met vier roeiers, canopenvaas, sjabti’s, sieraden en amuletten.
• Platen van de Description de l’Égypte.

In 2017 HERINDELING van de afdeling en uitbreiding met voorwerpen uit het Louvre.

Musée des Beaux Arts de Limoges
Palais de l’Evêché, place de la Cathédrale
87000 Limoges (Limousin)
Website

Het in 2010 heropende museum (voorheen Musée Municipal) bezit 2000 Egyptische voorwerpen, waarvan een deel wordt tentoongesteld. Maar dit deel geeft wel een compleet overzicht tot en met de Koptische tijd.
Hoogtepunten zijn een verguld mummiemasker (Ptolemaeïsch), faience lotuskelk (Nieuwe Rijk), sjabti van generaal Pa-di-sema-taoei (26e dynastie), deel van een Koptische tuniek (5e eeuw na Chr.), de mummiekist van Iret-Hor-Iroe (eind Late Tijd, begin Ptolemaeïsche tijd), het beschilderde houten model van een begrafenisboot (eind Eerste Tussentijd of begin Middenrijk) en een houten ‘dodenbruid’ uit de Eerste Tussentijd of het begin van het Middenrijk.

Musée des Beaux-Arts
Palais Saint-Pierre, 20 Place des Terreaux
69001 Lyon (Rhône-Alpes)
Website

Na het Louvre en Marseille de grootste Egyptische collectie in Frankrijk. 600 voorwerpen staan thematisch en chronologisch uitgestald in 9 zalen: hiernamaals, goden en godsdienst, de farao en zijn dienaren, stèles, het dagelijks leven, de Ptolemaeën, de Romeinen en de Kopten.
Bijzonder zijn de poorten van een tempel in Medamoed, gebouwd door Ptolemaeus III (deze poort is fragmentarisch) en IV (vrijwel compleet). Verder zijn o.a. te zien: mummiekisten, Middenrijks reliëfs uit Koptos, een zeldzaam beeldje van de Nijlgod Hapi, een Ouderijks beeldje van een echtpaar, stèles, beeldjes en sjabti’s.
De dierenmummies zijn gescand en worden in 3D gereconstrueerd.

Musée des Confluences
86 quai Perrache
69002 Lyon (Rhône-Alpes)
Website

Het voormalige museum GUIMET (Musée d’Histoire Naturelle) is in 2015 heropend als Musée des Confluences. Van de ongeveer 4900 voorwerpen is een flink aantal te zien, zoals een sfinx uit Medamoed, de prachtige mummie van Taoebastet (Grieks-Romeinse tijd), met voorwerpen die werden meegegeven in het graf (sjabti’s, schminktablet in de vorm van een vis, amuletten, een bootje in de vorm van een krokodil). Bijzonder zijn twee mannenbeeldjes met baarden uit Gebelein uit de predynastieke tijd (3800-3100 v.Chr.). In de zaal ‘Espèces, la maille du vivant’ staat een vitrine met een selectie uit de 2500 dierenmummies.

Musée d’Archéologie Méditerannéenne
2, Rue de la Charité
F-13236 Marseille (Provence-Alpes-Côte d’Azur)
Website

De collectie is de grootste in Frankrijk na het Louvre, met beelden, stèles, houten en stenen mummiekisten, mummies van mens en dier, godenbeeldjes en amuletten. In vijf zalen wordt uitgebreid aandacht besteed aan het dagelijks leven, de godsdienst en de begrafenisriten. Hoogtepunten zijn een granieten beeld van Ramses VI, een set van 4 stèles uit het graf van generaal Kasa uit Sakkara, die leefde ten tijde van Seti I, en een dodenboek van 5,64 meter.
Catalogus uit 1991.Geleidelijk wordt een online database gevuld.

Musée du Louvre
Palais du Louvre
75041 Parijs (Île-de-France)
Website

De Egyptische collectie begon in 1826 met Champollion als eerste curator. Nu is het een van de belangrijkste collecties buiten Egypte, die meer dan 50.000 voorwerpen bevat. Op de entresol zijn de Egyptisch-Romeinse en Koptische afdelingen gehuisvest, op de begane grond en de eerste verdieping de faraonische sectie. Belangrijke stukken zijn: een serechstèle met de naam van koning Djet uit de eerste dynastie, een schrijversbeeld, mummiekisten, een beeldje van Achnaton met Nefertiti, een sfinxbeeldje van Djehoetimes (Thoetmosis) III, stèles en mummieportretten.
Voorwerpen uit de Grieks-Romeinse tijd zijn in 2012 in een aparte vleugel ondergebracht.

Musée des Beaux-Arts
20 Quai Emile Zola
35000 Rennes (Bretagne)
Website

Naast sjabti’s, vaasjes, godenbeeldjes en amuletten enkele topstukken:
* Middenrijks stèle van Cheper-ka-ra-em-hat,
* fragment van een reliëf met drie dragers uit Deir el-Bahri,
* deel van een reliëf uit het graf van Neferaboe (de man die door gebeden genas van zijn blindheid) uit Deir el-Medina,
* stèle met beeld van Osiris van de Amonhogepriester Ioefa voor Ra-Horachti, beeldje van Ra-em-maä-cheroe met beeld van Osiris (26e dynastie; zijn vader Potasimto wordt door Herodotes genoemd)
* koploos beeld van de knielende Bastetpriester Pa-ir-kap (29e dynastie).
Verder bezit het museum o.a. mummiemaskers, een kattenmummie, de mummiekist van Di-Isit-iaoet (22e dynastie), een deel van een mummiekist van een apisstier en diverse stèles.

Musée Joseph Déchelette
Hôtel Valence de la Minardière
42300 Roanne (Rhône-Alpes)
Website

Omvangrijke collectie, waarvan 10% wordt tentoongesteld, met als thema’s goden, de farao, de mummiekist en begrafenisriten.

Topstukken zijn:
• kalkstenen stèle van Hor-ioe-ah, Abydos, 13e dynastie
• grafstèle van Reja, 19e dynastie
• fragment van de binnenkant van een mummiekist, 21e dynastie
• mummiekist van Tjes-iset-peret, 23e-26e dynastie
• amulet van Sechmet die een wadj-scepter vasthoudt, Saïtische tijd
• mummiemasker, beschilderde kartonnage, Ptolemaeïsche tijd
• Osiris op zijn baar, mummiekartonnage, Ptolemaeïsche tijd
• mummiemasker van verguld pleister, 1e eeuw na Chr.

Catalogus uit 1990.

De Egyptische afdeling is tijdelijk GESLOTEN.

Musée Départemental des Antiquités
198, rue Beauvoisine
76000 Rouen (Haute-Normandie)
Website

De in 2012 volledig vernieuwde zaal toont drie aspecten:
• het dagelijks leven: lichaamsverzorging (spiegel, zalfvaasjes), weefsels (tunieken, geweven versieringen en mummiewindsels), sieraden, vazen en flessen en het schrift (papyrus, schrijfpalet, hiërogliefen en hiëratisch);
• de begrafenisriten met mummificatie, voedseloffers en grafgiften;
• de godsdienst: bronzen godenbeeldjes en de dierencultus uit de Late Tijd.
Belangrijke stukken zijn een mummiekist en een mummiemasker, mummiekistjes voor een kat en een vogel, drie glazen flesjes uit de 18e dynastie, en uit het Middenrijk een stuurman van een begrafenisbootje.

Met catalogus uit 2011.

Institut d’Egyptologie, Université de Strasbourg
Palais Universitaire, 9 Place de l’Université
67084 Straatsburg (Elzas)
Website

Studiecollectie van 3000 voorwerpen, 5000 foto’s, 500 epigrafische tekeningen en enkele afgietsels. Onderverdeeld in de secties Goden (graan-Osiris, kop van een Perzische god of koning), Koningen (buste Ptolemaeus II, herdenkingsscarabee van Amenhotep III, cartouche van Nectanebo I), Mens en Schrift (palet, vrouwenkopje, kopje van een hoveling, stèle) en Dagelijks Leven (vazen, amuletten, een nijlpaardje, druiventrosjes).

Musée Georges Labit
17 Rue du Japon
31400 Toulouse (Midi-Pyrénée)
Website

Afdeling met een grafkamer met een mummie uit de 12e dynastie en de mummiekisten van mw. In-Imen-nai.s-neboe (Late Tijd). Verder het dodenboek van Ta-net-Imen (papyrus-Varille), een mummiemasker, een vitrine met tientallen sjabti’s, een sjabtikistje, een vitrine met 6 canopenvazen en 6 deksels en een begrafenisboot.
Er staan een aantal beelden (waaronder twee houten beelden uit de 11e dynastie, een echtpaar met kinderen uit het Nieuwe Rijk en een kubusbeeld), een koningskop, een priesterkop en een tiental stèles vanaf het Oude Rijk. Tenslotte de amuletten en godenbeeldjes (Amon in een schrijn, Bastet, Harpocrates, Isis met Horus, Osiris en Sechmet)

Catalogus uit 1995.