Italië

Zie ook: Kleine en middelgrote collecties

Bologna

Museo Civico Archeologico
Via dell’Archiginnasio 2
40124 Bologna (Emilia-Romagna)
Website

Een van de belangrijkste collecties in Italië met meer dan 3.500 voorwerpen. Er zijn drie secties:
• Reliëfs uit het generaalsgraf van Horemheb in Sakkara. Kopieën hiervan zijn geschonken aan de Nederlandse opgravingsmissie voor herplaatsing in het graf.
• Chronologisch overzicht van de predynastieke tot de Romeinse tijd. Hieronder zijn godenbeeldjes en een kralennet met amuletten dat over de mummie werd uitgespreid. Uit het Oude Rijk zijn er stenen vazen, een beeld van een onbekende man en een schijndeur. Het Middenrijk is vertegenwoordigd met twee houten sarcofagen, stèles, grafbeeldjes en cosmeticavaasjes. Fraaie collectie uit het Nieuwe Rijk: stèles, bootjes, beelden van farao’s en hoge ambtenaren. Uit de tijd daarna zijn er vooral stèles, bronzen beeldjes en sjabti’s.
• Fundamentele aspecten van de faraonische beschaving: schrift, begrafeniscultus en magie. Met onder andere een reconstructie van een volledige grafuitrusting uit de Late Tijd.

Florence

Museo Egizio
Piazza Santissima Annunziata 9b
50121 Florence (Toscane)
Website

Na Turijn de grootste collectie in Italië met 14.000 objecten. Een belangrijk deel van de collectie stamt van de reis van Champollion en Rosellini (1828-1829) en van de opgravingen van Schiaparelli. Negen zalen gaan van de predynastieke tot de Koptische tijd. De voorwerpen zijn chronologisch en waar mogelijk geografisch opgesteld. Het gaat om stèles, vazen, bronzen beeldjes, sjabti’s en amuletten uit verschillende tijdperken.
Topstukken zijn beelden van Amenhotep III, een strijdwagen uit de 18e dynastie, een zuil uit het graf van Seti I, de uitrusting van de voedster voor de dochter van de Nubische farao Taharka, het Fajoemportret van een vrouw en een belangrijke verzameling gipsen afgietsels uit de late 19e eeuw. De collectie Koptische weefsels is een van de grootste ter wereld.

Mantua

Museo Civico di Palazzo Te
Viale Te
46100 Mantua (Lombardije)
Website

Het museum bezit meer dan 500 voorwerpen, waaronder een grote bronzen kop van koningin Arsinoë, drie koningskoppen, een hurkbeeld en een prachtige kattenmummie. De houten mummiekist van Anch-Chonsoe, Amonpriester in Thebe in de Derde Tussentijd (1178-715 v.Chr.) is fraai beschilderd. Verder zijn onder meer te zien een liggende Anubis, het beeldje van een offerende koning, fragment van een beeld van de godin Wadjet, een sfinx, sjabti’s (waaronder een van Seti I), canopenvazen, grafkegel en amuletten (slang, hart, egel).
In de Loggia van de Muzen is egyptomanie uit 1527-1529 te zien: een cartouche verwijst naar farao Nef-aä-roed (Nepherites) I uit de 29e dynastie (ca. 399-393 v.Chr.), van wie een sfinx in Rome stond (nu in het Louvre).

Museo Archeologico
Castello Sforzesco, piazza Castello
10121 Milaan (Lombardije)
Website

Het Egyptisch Museum is een afzonderlijk deel van het Archeologisch Museum en heeft de (kelder)ingang aan de Corte Ducale. Grootste Italiaanse collectie na Turijn en Florence met 2500 voorwerpen in de afdelingen:
• Schrift: hurkbeeld, schrijfpalet, kalkstenen model van papyrusrollen, een bronzen beeldje van de vergoddelijkte wijze Imhotep, vervalste papyrusrollen uit Arabië, een dodenboek en stèles.
• Farao’s: twee beeldhouwersmodellen van faraokoppen, cartouches met koningsnamen.
• Goden en cultus: (bronzen) beeldjes van Min-Ptah, Osiris, Isis, Horus, Bastet, Sechmet, Horus tussen krokodillen en Bes.
• Dagelijks leven: vazen, kleding en sandalen, cosmetica, gereedschap voor spinnen en weven. Een papyrus toont een scène uit het dagelijks leven uit de tijd van Ramses II.
• Dodencultus: amuletten (scarabeeën, Isisknoop, wedjat-oog, djedzuil), een rijke sjabtiverzameling en canopenvazen.
• Opgravingen van Achille Vogliano in Medinet Madi (Fajoem-oase) vlak voor de tweede wereldoorlog: beeld van Amenemhat III (Middenrijk), kop van een sfinx (Ptolemaeïsch) en een priesterbeeld (Romeinse tijd).
• Mummies, mummiekisten en mummiemaskers: Ptah-Sokar-Osirisbeeldjes, beschilderde houten en gipsen mummiemaskers, enkele mummiekisten uit 900 – 400 v.Chr., een beschilderd mummiedoek met de godin Noet.
De 74 fragmenten (konings)linnen van de Raccolte d’Arte Applicata worden niet tentoongesteld.

Museo Archeologico Nazionale
Piazza Museo Nazionale 19
80135 Napels (Campanië)
Website

De zes zalen in de kelder zijn in 2016 heropend. De nieuwe website geeft slechts enkele topstukken. De oude indeling was:
• Zaal 19: beelden uit 3000 jaar, van het begin van het Oude Rijk tot de Grieks-Romeinse tijd. “De koningin van Napels” is het beeld van een ambtenaar uit de 3e dynastie. Uit de 19e dynastie stammen het zwartgranieten grafmonument van Imen-em-inet en het basalten beeld van Pa-en-doea met zijn vrouw Nesja. Hier ook fragmenten van obelisken.
• Zaal 20 herbergt grafgiften zoals sjabti’s. Tot de collectie behoren ook drie sarcofagen van verschillend materiaal en leeftijd: een fragment van een basalten sarcofaag van Pa-ir-kap uit de 30e dynastie en twee mummiekisten van beschilderd hout.
• Zaal 21 gaat over het schrift, van zijn oorsprong tot het demotisch en Grieks. Te zien is de beroemde “Charta Borgiana”, een papyrus geschreven in cursief Grieks uit de tweede eeuw na Chr. Bij de opgravingen rond de Vesuvius kwamen ook Isistempels tevoorschijn, met Egyptische of egyptiserende voorwerpen, zoals de stèle van Samtowetefnacht en een zwartbasalten beeld van Psamtek (Psammetichus) II, hergebruikt als drempel in het Huis van het Dubbele Lararium in Pompeï.
• Zaal 22 bevat een grote hoeveelheid vazen uit alle faraonische perioden, grafstèles en een rijke collectie sjabti’s, waarvan 114 van Hor-Wedja uit de 30e dynastie. Hier ligt ook de mummie van een krokodil, samen met twee kleine.
• Zaal 23 toont vier mummies, waaronder een kind. Met tal van amuletten.

Collezione Egittologiche di Ateneo
Università de Pisa, Via S. Frediano 12
56100 Pisa (Toscane)
Website

Meer dan 2000 voorwerpen, te beginnen met honderd objecten van Ippolito Rosellini, die in 1828/29 met Champollion een tocht door Egypte maakte.
Michele Schiff Giorgini (1923-1978) deed opgravingen in Soleb en Sedeinga (Soedan), waarvan de vondsten werden verdeeld tussen Chartoem en Pisa (400 stuks). Te zien zijn o.a. een fraai versierd blauw glas met de Griekse spreuk “Drink en je zult leven!” uit de 3e eeuw na Chr., een vergulde bronzen spiegel, herdenkingsscarabee van de leeuwenjacht door Amenhotep III, reliëf met de kop van Amenhotep III en tientallen oorringen van rode steen.
14 bronzen werktuigen stammen uit de tijd van Hatsjepsoet en Djehoetimes (Grieks: Thoetmosis) III. Hun namen staan op de bijlbladen gegraveerd.
1500 ostraca uit Oxyrhynchus en de Baharia-oase beschrijven de handel tussen het Nijldal en de oasen in de westelijke woestijn.
Recente aanwinsten zijn een portret van faience kralen (onderdeel van het kralennet dat de mummiewindselen bedekte), een glas op pootjes, de voorkant van een houten lade met bronzen handvat, een stèle waarop een Ptolemaeïsche farao offert aan de god Djehoeti (Thot) in de vorm van een baviaan, zes bronzen godenbeeldjes, zes platte ronde kralen van faience met aan de ene kant de god Bes en aan de andere kant het wedjat-oog, een ring en faience amuletten.

Museo di Scultura Antica Giovanni Barracco
Corso Vittorio Emanuele 168
00186 Rome (Lazio)
Website

Van de bijna 400 voorwerpen staan er 87 opgesteld in de eerste twee zalen. Belangrijke stukken in deze collectie zijn stèles en grafreliëfs uit het Oude Rijk: schrijver Nefer voor een offertafel, een reliëf uit Sakkara, een mannenkopje en een deegkneedster. Het Middenrijk levert de stèle van Keti en beelden van zegelbewaarder Chenti-cheti en Sobekhotep. Het Nieuwe Rijk is vertegenwoordigd met koppen van Amenhotep II, Seti I en een jeugdige Ramses II, alsmede een houten leeuwenkop en een stèle van Sjemen. Opvallend is de sfinx van een koningin uit de tijd van Djehoetimes III, vermoedelijk een van zijn echtgenotes (hoewel de folklore er graag Hatsjepsoet van maakt). Uit de Ptolemaeïsche tijd stammen een fragment van een waterklok, een mannenkop en een verguld mummiemasker. Een beeld van Bes komt uit de Romeinse tijd.

Museo Gregoriano Egizio
Viale Vaticano
00165 Rome (Vaticaan)
Website

De meeste voorwerpen uit deze grote en interessante collectie stammen uit de late dynastieke tijd of daarna.
• Zaal I. Hiëroglifische inscripties op stèles en standbeelden (2600 v.Chr. – 600 na Chr.): twee grafstenen met schijndeur (Oude Rijk), drie stèles uit het Middenrijk; een stèle van Hatsjepsoet en Djehoetimes III, een beeld van Ramses II, een herdenkingsscarabee van Amenhotep III en een cartouche van Achnaton (Nieuwe Rijk); beeld van priester Wedja-hor-res-ne, die een belangrijke rol speelde tijdens de Perzische bezetting.
• Zaal II. Grafgiften (2600 v.Chr. – 200 na Chr.): mummie, mummiekisten, canopenvazen, sjabti’s en voorwerpen uit het dagelijks leven.
• Zaal III. Reconstructie van het Serapeum van Villa Adriana (ca. 131 na Chr.).
• Zaal IV. Egypte en Rome (1e en 2e eeuw na Chr.).
• Zaal V. Meesterwerken van faraonische standbeelden (2000 v.Chr. – 100 na Chr.): kop van Mentoehotep II (Middenrijk), Sechmetbeeld, oergod Geb of Sjoe, groot beeld van koningin Toeja, twee Djehoeti-bavianen, beeld van Amon-Ra met cartouche van Seti I (Nieuwe Rijk), beeld hogepriester Hor-Wedja, torso Nectanebo I, Apisstier (Late Tijd), beelden van Ptolemaeus II en Arsinoë II, van Drusilla-Arsinoë, Isis-Fortuna, Bes, buste van Serapis (Grieks-Romeinse tijd)
• Zaal VI. Bronzen votiefbeelden van het eerste millennium v.Chr.: amuletten en beschermende beeldjes, dieren als ex voto (krokodil, stier, ichneumon, schorpioen, kat, valk, slang, een scarabee van Chinees jade) en goden als ex voto (Hathor, Neith, Sothis, Chonsoe, Djehoeti, Amon, Sechmet, Bastet, de triaden van Thebe en Memphis, en Osiris, Isis en Horus.
• Zaal VII. Beelden van brons en aardewerk uit Hellenistisch en Romeins Egypte: Isis-Sothis, Isis-Fortuna, Harpokrates, de goedaardige slang Agathodaimon en terracotta beeldjes uit Alexandrië.

Castello del Buonconsiglio
Via Bernardo Clesio 5
38122 Trente (Trentino-Zuid Tirol)
Website

Sinds 2009 worden van de 1000 voorwerpen er 500 getoond in twee zalen. Het gaat vooral om scarabeeën en sjabti’s, maar er is ook een prachtig verguld dodenmasker uit de 16e dynastie. Verder fragmenten van mummiekisten, stèles, reliëfs en delen van menselijke mummies. Tot slot is een vitrine gewijd aan een kattenmummie (26e – 30e dynastie) in perfecte staat, vergezeld door beeldjes van de kattengodin Bastet, en de resultaten van recent wetenschappelijk onderzoek. Catalogus uit 2016.

Civico Museo di Storia ed Arte
Piazza della Cattedrale 1
34143 Triëst (Friuli-Venezia Giulia)
Website

In 2004 is de collectie van 1000 voorwerpen samengevoegd met die van het Natuurhistorisch Museum, waardoor naast de Egyptische zaal nog twee kamers werden gevuld.
• In de Egyptische zaal staat centraal de gedeeltelijk uitgewikkelde mummie van een onbekende vrouw, die sinds de 19e eeuw ligt in de beschilderde mummiekist van Pa-di-Amon (priester in de 21e dynastie). Ook bevinden zich hier drie stenen stèles, waarvan twee uit de 12e en 13e dynastie en een uit de tijd van Ramses II. Uit de 18e dynastie stammen vier bladen uit het Dodenboek van de schrijver Amenhotep.
• In de naastliggende kamer staan de houten mummiekist en de kartonnage mummieplank van Pa-sen-en-Hor, wierookpriester van de Amontempel (22e dynastie). De mummie is nog intact. Een mummie uit de Grieks-Romeinse tijd is volledig uitgewikkeld. De mummie van een oude man wordt tentoongesteld in een houten beschilderde kist van een onbekende vrouw uit de 21e dynastie. Hier staan ook twee sarcofagen. Eentje uit Aswangraniet van de koninklijk schrijver, belast met de schatkamer van de koning, de waaierdrager ter rechter zijde van de Heer van de Beide Landen, Soeti-nacht. Een witte stenen sarcofaag behoorde toe aan Aset-resti, die in de 26e dynastie leefde. Ook uit de 26e dynastie dateert de complete set van vier canopenvazen van mw. Tannahoeb. Een beeldhouwersmodel toont een prins in gebedshouding achter een stèle. Een piramidion was van de dodenpriester Nes-neb-hetep uit de Ptolemaeïsche tijd. Vijf vitrines behandelen de thema’s hoofdgoden, heilige dieren (met mummies van krokodillen, katten en valken), de goden met dierenkoppen, sjabti’s van de 18e tot de 30e dynastie (waaronder een houten exemplaar van Seti I), en amuletten.
• Hiernaast ligt een zaal voor de Grieks-Romeinse tijd met terracottabeeldjes in Hellenistische of Romeinse stijl. Met een pectoraal van de mummie van Maät-pa-anch en een mummiemasker van gestuct en beschilderd doek. Tenslotte Koptische en islamitische voorwerpen: olielampjes, pelgrimsflesjes van St. Menas, een biddend figuurtje, een reliëf met dansende Nereïden en Koptisch textiel.

Museo Egizio
Via Accademia delle Scienze 6
10123 Turijn (Piëmont)
Website

Grootste collectie in Italië (26.000 voorwerpen). Schiaparelli droeg met zijn opgravingen in heel Egypte veel bij, zoals de complete grafuitrusting van architect Cha (1400 v.Chr.) en het graf van een onbekende man uit de 5e dynastie. Het museum heeft grote afdelingen over Deir el-Medina, Gebelein en Assioet, schrift, textiel, begrafenisgebruiken en mummiekisten, goden en magie, de Late en Ptolemaeïsche Tijd. In twee donkere zalen staan prachtige standbeelden, waaronder Djehoetimes/Thoetmosis III, Amenhotep II, Toetanchamon, Horemheb, Ramses II met blauwe kroon en Seti II. De laatste grote aanwinst is de kapel van Ellessia, als dank voor de Nubische reddingsoperatie.

In 2015 is het museum heropend met dubbele vloeroppervlakte. De tweede verdieping bevat de predynastieke tijd en het Oude Rijk (met het graf van de onbekende en het graf van Iti en Neferoe), het Middenrijk en het Nieuwe Rijk. De eerste verdieping gaat over Deir el-Medina (met het graf van architect Cha), de mummiekisten, papyri, het Dal der Koninginnen en de Late t/m de Romeinse Tijd. De begane grond toont de koningsbeelden en de tempel van Ellesia en de Nubische zaal. De depots worden steeds meer opengesteld en de restauratieafdeling wordt (soms) toegankelijk.

Online database met zoektermen in Italiaans/Engels.